Потапова Варвара Николаевна (1946–1979)
Поэт Варвара Потапова тыыннааҕа буоллар, ыам ыйын 13 күнүгэр 80 сааһын туолуо этэ.
Итэ5эйэрим –
Сырдык санаа батаспынан
Дьоло суохтары харыстаhыахпын.
Таптыыр сахам тылынан
Тааhырбыт сурэ5и сымнатыахпын.
(Варвара Потапова)
Саха дьахталларыттан бастакы чуор куоластаах поэт Варвара Потапова бу орто дойдуга төһө да кылгас уонна уустук олоҕу олорон аастар, бэйэтэ эппитинии “кэлэр кэмнэргэ кэриэс кэһии, үүнэр үйэлэргэ үрүҥ алгыс” буолар ураты уонна бэлиэ суолу хаалларан барбыта.
Сааскы айылҕа нарыннык уонна сэмэйдик уһуктуута, сир ийэбит чээлэй күөҕүнэн симэнэрин саҕана,саха сэмэй ыалыгар кыыс оҕо күн сирин көрбүтэ.Ол саха бастакы поэта биир дойдулаахпыт Варвара Потапова этэ.
Кини ыам ыйын 13 күнүгэр 1946 сыллааха Ньурба Сүлэтигэр Үҥкүүлүүр диэн кэрэ ааттаах алааска төрөөбүтэ.Төрөппүт ийэтэ Елена Егоровна дьиэтин көрөн,оҕолорун иитэн олорбута.Эрдэттэн ыарыһах буолан, кылгас үйэлэммит, онон Варвара баара-суоҕа 6 саастааҕар тулаайах хаалбыта.Аҕата Николай Николаевич байанайдаах булчут эбит.
Варя эдэр эрдэҕиттэн хоһоонньут талааннааҕа биллибитэ.Ол талаана СГУ саха салаатыгар үөрэнэр сылларыгар ордук чаҕылыйбыта.
Варвара Потапова саха поэзиятын хонуутугар бэйэтин кэмин, олохтон муунтуйуутун аһаҕастык көҥүлгэ таһаарбыт,тапталын,сүрэҕин кистэлин хорсуннук хоһоонунан саҥардыбыт бастыҥ хоһоонньут буолан, оччотооҕу үйэ ыччатыгар дириҥ иэйиилээх, санаа баттыгастаах лириканы арыйан, соһуппута да, үөрдүбүтэ да буолуо.
Бүгүн, кырдьык, саха дьахталларыттан бастакы поэт Варвара Потапова тыыннаах киһи курдук биһиги аттыбытыгар баар. Кини үйэлээх поэзията үгүс дьону долгутар, умсугутар, дьон таптала,сүгүрүйүүтэ сыллар аасталлар да, уҕараабат. Күн бүгүн кини хоһоонноро үгүс саҥа суруйан эрэр эдэр кыргыттары, хоһоон куттаах далбар хотуттары абылыыр, айар үлэҕэ кынаттыыр. Кини тэлбит ыллыгынан саха народнай суруйааччыта Наталья Харлампьева ,Наталья Михалева-Сайа, Амма сирин биллэр поэта Саргылана Гольдерова-Саргы Куо уо.д.а аартыктара аһыллан, билигин дьоҥҥо сэргэҕэ биһирэнэр улахан поэт буоллулар.
Онон ааҕааччы Эн, бу кинигэттэн билиэҥ Варвара Потапова хоһоонунан олорбут дьолго, көҥүлгэ,тапталга дьулуспут поэт кыыс кылгас уустук олоҕун.
Ньурба сирин ааттаппыт биир дойдулаахпыт саха дьахталларыттан бастакынан поэзияҕа суолу арыйбыт Варвара Потапова аата аныгы кыыс, дьахтар ис дууһатын кистэлэҥин соһута иһитиннэрбит бастыҥ хоһоонньут быһыытынан саха поэзиятыгар үйэлэргэ хаалыаҕа.
“Үчүгэйиэн,бу Сиргэ
Үөрэ-көтө сылдьар
Үгүс дьоннуун сэргэ
Олох дьолун сырсар!”- Варвара Потапова бу олоххо ыҥырыы кэриэтэ тыллардаах хоһоону суруйбута күн бүгүҥҥэ дылы араас көлүөнэ дьоҥҥо уостан түспэт бэргэн этии буола сылдьар.
Кырдьыга даҕаны бу сиргэ үөрэ-көтө, үлэ-үөрэх аргыстаах олох үөһүгэр сыдьарбыт хайдахтаах күндүтүн билиҥҥи олохпутугар буола турар уустук кэм өссө төгүл чуолкайдаан көрдөрдө, хас биирдиибит баҕата эйэлээх олох, күннээх ыраас халлаан, дойдубут көмүскэлигэр сылдьар дьоммут этэҥҥэ эргиллэн кэлиилэрэ.
Поэзия бырааһынньыгынан. Хоһоон куттаах, уйан дууһалаах дойдум дьоно! Хоһоон диэн айымньы баарын тухары, саха тыла тыыннаах хаалан, «киһи саныыр санаатын үрдүк чыпчаала, киһи өйүн өрөгөйө» буолан, өссө да уһун үйэлэргэ симэлийбэккэ, ситэн-силигилээн үүнэ сайда турдун!
«Сүүрбэһис үйэ хоһоонньуттара» национальнай библиотека долбууруттан онлайн ааҕар сигэ: https://new.nlrs.ru/open/1512
Зоя Петровна билигин да Варвара Потапова олоҕун, айар үлэтин, хоһооннорун дьоҥҥо-сэргэҕэ билиһиннэрэр мииссийэтин толоро сылдьар: поэтическай көстүүнэй курдук курдук киэптээх көрсүһүүлэри тэрийэр. Оннук биир литературнай тэрээһинтэн таҥыллан тахсыбыт Хоһоон хонуутун ньургуһуна диэн матырыйаалы сэҥээрэ көрүҥ:
Бытааннык эрийэр буоллаҕына «Вконтакте» эмиэ көрүөххүтүн сөп: https://vkvideo.ru/video-238624229_456239017
Олохтоох бибилэтиэкэҕэ баар, «Мин сырдык санньыарым» Варвара Потапова дьахтар таайтарыылаах санаатын-оноотун, үтүө ыратын арыйбыт хоһоонноро, аймах дьонун, доҕотторун ахтыылара, анабыл хоһоонноро, суруктара, киирбит кинигэтин уларсан ааҕыҥ, сэргээҥ.
